bewegende luistert (4)

Na een lange radiostilte, is er weer ruimte voor fragiele muziekfragmenten. In de serie 'bewegende luistert' verschenen al eerder deel 1, deel 2 en deel 3. Deze aflevering is geheel opgedragen aan Oom Keeske. Ik vermoed namelijk dat hij en ik dezelfde muziek waarderen. U weet dat natuurlijk niet, lieve nomaden, maar bewegende en Oom Keeske hebben elkaar nog nooit ontmoet. Adriana natuurlijk wel, en ze vertelt liefdevol over hem. Dat is voor mij al genoeg om hem in mijn hart te sluiten. Oom Keeske deze is voor u.



Bonnie 'Prince' Billy - I see a darkness
Drag City / Domino, 1999

Will Oldham is een bijzonder lelijke man, of laten we zeggen, zijn uiterlijk is geen godsgeschenk. Op deze opname is hij 29 jaar oud. Volgens de verhalen die slechts mondjesmaat in de muziekpers verschenen- hij houdt niet van interviews geven en nog minder van de schrijvende pers - woont hij in een trailer met zijn twee broers Paul en Ned Oldham. Volgens andere verhalen woont hij in een hutje midden in de wildernis die de Great Appalachian heet, en verlaat hij zelden zijn kleine gammele woning om iets alledaags te doen zoals de boodschappen of een plaatje opnemen. Diezelfde Paul en Ned begeleiden hem met enige regelmaat op zijn albums. In tegenstelling tot zijn broers klinkt Will's stem niet uitgesproken harmonisch. Nee, de met regelmaat overslaande stem kraakt en piept snerpend van tijd tot tijd. Toch heeft deze singer/songwriter het hart van ondergetekende gestolen.

Het is waarschijnlijk de bleke oprechtheid die gelijktijdig uit zijn muziek en teksten spreekt. 'I see a darkness' werd enkele jaren later door Johnny Cash voortreffelijk gecoverd. Maar het origineel van Will Oldham is brozer. De tekst vertelt het verhaal van Bonnie 'Prince' Billy die met zijn drinkebroer, zijn strijdmakker of levensvriend zijn diepste gevoelens deelt. Hoewel zij elkaar al door en door kennen, van oude verhalen en dronken overpeinzingen legt hij zijn vriend uit dat hij niet depressief of een pessimist is, maar dat hij de duisternis van de wereld ziet. Zoals de meeste mensen gelukkig kunnen worden van het staren in de vlammen van het haardvuur, kijkt hij met weemoed naar de schaduwen die het vuur op de muren werpt. Ik kan me uit de trage melodie waarop hij de woorden struikelend arrangeert voorstellen hoe dit moet voelen . Met moeite weet hij zijn vriend te overtuigen dat dit niet betekent dat hij zichzelf het leven wil ontnemen, daarvoor houdt hij teveel van alles om hem heen. Het is een verhaal van de liefde voor het wereldse, een liefde die plots overspoelt kan worden door het besef van een allesomvattende duisternis.

Waar het nummer beklijft is de hoop die Will Oldham uitspreekt: 'Well I hope that someday soon/ we'll find peace in our lives / together or apart /alone or with our wives / and we can stop our whoring / and draw the smiles inside / and light it up forever / and never go to sleep / my best unbeaten brother'. Het is de hoop op een intenst gelukzalig moment, het moment dat de wereld lijkt te gloeien van liefde en vreugde. Een hoop die Will Oldham even bedriegelijk vindt als het idee dat de wereld enkel en alleen duisternis is. En tussen die hoop aan de ene kant en de allesverzengende zwartgalligheid van het leven is er een lichtpuntje in de duisternis: 'And then I see a darkness / oh no, I see a darkness / Do you know how much I love you / cause I'm hoping some day soon / you'll save me from this darkness.'

Het is juist dit stoere mannenverdriet, dit diepe gevoel van wereldsmart dat ik zo geweldig waardeer in de - volgens conventionele begrippen - amuzikale liedjes van deze heer. Ik hoop dat Oom Keeske even zo zeer kan genieten.